นักวิจัย

ชื่อโครงการ : โครงการอบรมเพื่อพัฒนาศักยภาพบุคลากรเพื่อเป็นนักสื่อสารชุมชนและพัฒนาเครือข่ายเฝ้าระวังภัยพิบัติชุมชนป่าต้นน้ำ เทือกเขาบรรทัด แบบบูรณาการทุกภาคส่วน

ผู้รับผิดชอบนายธนินธรณ์   ขุนจันทร์

ปีที่จัดทำ : 2557

ได้รับการสนับสนุนจาก โครงการตามแผนพัฒนาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา โครงการที่1 โครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อสร้างเครื่องมือสนับสนุนการบริหารการพัฒนาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาอย่างยั่งยืนปี 2557 

 

บทคัดย่อ

 

               การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์  เพื่อศึกษาและจัดอบรมนักสื่อสารชุมชนเพื่อทำหน้าที่ในการประชาสัมพันธ์ข่าวสารและเผยแพร่เสียงกับทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมตลอดจนถึงการประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับเรื่องการท่องเที่ยวเชิงระบบนิเวศและเฝ้าระวังภัยพิบัติ เพื่อสร้างเครือข่ายเฝ้าระวังภัยพิบัติในชุมชน ป่าต้นน้ำให้เกิดขึ้น เพื่อเป็นการทำความเข้าใจและสรรหาอาสาสมัครในการเฝ้าระวังภัยพิบัติในชุมชน ป่าต้นน้ำอีกทางหนึ่ง

                ผลการวิจัยพบว่า  ยังมีชาวบ้านอีกหลายคนยังไม่เข้าใจและสนใจเกี่ยวกับเรื่องปัญหาของการเกิดภัยพิบัติและยังไม่รู้ถึงวิธีการเฝ้าระวังภัยพิบัติได้อย่างไร  ผู้วิจัยจึงได้ดำเนินการจัดฝึกอบรมอาสาสมัครในการเฝ้าระวังภัยพิบัติและอาสาสมัครนักสื่อสารชุมชนในโครงการเดียวกันทำให้เกิดกลุ่มอาสาสมัครในพื้นที่เพิ่มมา  2 กลุ่มด้วยกัน ได้แก่ กลุ่มอาสาสมัครผู้สื่อสารชุมชนและกลุ่มอาสาสมัครเฝ้าระวังภัยพิบัติชุมชนป่าต้นน้ำตะโหมดและได้จัดตั้งศูนย์ประสานงานร่วมกันทั้ง2กลุ่มที่สำนักงานกองทุนสวัสดิการชุมชนเทศบาลตำบลเขาหัวช้างซึ่งจะมีสถานีวิทยุสวัสดิการชุมชนตะโหมดและยังเป็นศูนย์เตือนภัย อีกทั้งวิทยุสมัครเล่นอีกศูนย์หนึ่งด้วย

_____________________________________________________________________________________________________________

 

ชื่อโครงการ  :  โครงการถอนบทเรียนและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้การจัดการป่าต้นน้ำตะโหมดและป่าต้นน้ำผาดำ

แบบบูรณาการเชิงรุกทุกภาคส่วน

ผู้รับผิดชอบ  :  นายธนินธรณ์  ขุนจันทร์และคณะ

ปีที่จัดทำ  : 2558

ได้รับการสนับสนุนจาก จากโครงการพัฒนาระบบและกลไกสนับสนุนการบริหารงานวิจัยและการจัดการความรู้จากการวิจัยในลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาเชิงบูรณา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ เงินงบประมาณปี พ.ศ.2558

 

บทนำและวัตถุประสงค์

 

เป็นการถอดบทเรียนจากสถานการณ์จริงที่เกิดขึ้นในพื้นที่และจากประสบการณ์การทำงานของภาคส่วนต่าง ๆ  โดยการการสังเกต  เยี่ยมชมกิจกรรม  วิธีการทำงานต่างๆของกลุ่มคนในพื้นที่   สัมภาษณ์เจาะลึกอย่างไม่เป็นทางการ        การสนทนากลุ่มคนที่เกี่ยวข้องต่างๆ เช่น คนที่เป็นต้นคิด คนที่ดำเนินการและร่วมดำเนินการ  ตลอดจน    ผู้ที่ได้รับผลจากโครงการหรือกิจกรรมต่างๆ รวมถึงการศึกษาจากเอกสารที่เกี่ยวข้อง โดยใช้วิธีการศึกษาชุมชนแบบเร่งด่วน (RECAP: Rapid Ethnographic Community Assessment Process) และการศึกษา      ในเชิงลึกที่มีชาวบ้านเป็นนักวิจัย (ประชาพิจัย)  งานวิจัยครั้งนี้อาจจะมีข้อมูลรายละเอียดขาดตกบกพร่องไปบ้างและอาจไม่ครอบคลุมการทำงานทั้งหมดของทั้งสองกลุ่มที่เป็นผู้ให้ข้อมูล  ที่เขาเหล่านั้นได้ใช้ระยะเวลาการดำเนินการมาอย่างยาวนานหลายๆปี  อย่างไรก็ตามผู้วิจัยพยามที่จะเก็บรายละเอียดให้ได้มากที่สุดตามกรอบของเวลาที่มีอยู่อย่างค่อนข้างจำกัด

วัตถุประสงค์

1. เพื่อศึกษาเรียนรู้ร่วมกันถึงองค์ประกอบและแนวทางการทำงาน  ที่มีส่วนร่วมในการบริหารจัดการทรัพยากรของชุมชนป่าต้นน้ำตะโหมดและป่าต้นน้ำผาดำ

2. เพื่อถอนบทเรียน ศึกษารูปแบบ วิธีการการบริหารจัดการ รวมถึงประมวลผลข้อมูลรูปแบบการดำเนินงานการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและป่าไม้(ข้อดี-เสีย)เพื่อหาวิธีการดำเนินการที่เหมาะสมอย่างมีส่วนร่วมที่สอดคล้องกับวิถีวัฒนธรรมและสถานการณ์ความเป็นอยู่     ของชุมชน ตลอดถึงกลไกการขับเคลื่อนในการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ของชุมชนป่าต้นน้ำตะโหมดและป่าต้นน้ำผาดำ เพื่อการบูรณาการ

3. เพื่อพัฒนาศักยภาพการบริหารจัดการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ของแกนนำในพื้นที่ชุมชน     ป่าต้นน้ำตะโหมดและป่าต้นน้ำผาดำ

4. เพื่อยกระดับการขับเคลื่อนการทำงานโดยผ่านกระบวนการงานวิจัยสู่การขยายผลในพื้นที่ใกล้เคียง ตลอดถึงการผลักดันสู่ระดับนโยบาย ท้องถิ่น/จังหวัด

 

_____________________________________________________________________________________________________________

 

 

ชื่อโครงการ  :  โครงการการศึกษาพืชสมุนไพรในเขตป่าชุมชนเขาหัวช้างอย่างยั่งยืน

ผู้รับผิดชอบ  :  นายธนินธรณ์  ขุนจันทร์และคณะ

ปีที่จัดทำ  : 2559

ได้รับการสนับสนุนจาก จากโครงการพัฒนาระบบและกลไกสนับสนุนการบริหารงานวิจัยและการจัดการความรู้จากการวิจัยในลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาเชิงบูรณา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ เงินงบประมาณปี พ.ศ.2559

 

บทนำและวัตถุประสงค์

 

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อฟื้นฟูและอนุรักษ์พันธุ์พืชสมุนไพรในพื้นที่ชุมชนป่าต้นน้ำตะโหมด และพัฒนาความรู้ด้านพืชสมุนไพรในชุมชนรวมถึงเป็นฐานข้อมูลด้านสมุนไพรของชุมชนป่าต้นน้ำตะโหมดตะโหมดเป็นชุมชนที่มีทรัพยากรอุดมสมบูรณ์  ชาวชุมชนมีวิถีชีวิตพึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติโดยเฉพาะอย่างยิ่งทรัพยากรจากป่าต้นน้ำของชุมชน ซึ่งถือเป็นแหล่งอาหารแหล่งใหญ่ของคนในชุมชน   การมีป่าไม้ที่มีความอุดมสมบูรณ์เป็นบ่อเกิดของต้นน้ำลำธารหล่อเลี้ยงคนในชุมชน  วิถีการดำรงชีวิตของคนตะโหมดมีความผูกพันกับป่าไม้ตลอดเวลา เช่นใช้พืชสมุนไพรมาทำยารักษาโรค การทำน้ำมันยาง การทำได้ การจับผึ้ง การตัดหวาย การตัดใบเตยทำเสื่อและการตัดใบจากมุงหลังคาบ้าน เป็นต้นในรอบ 30 ปีที่ผ่านมา  ชุมชนต้องประสบกับปัญหาการแผ้วถางป่าเพื่อปลูกยางพารา การลักลอบตัดไม้ทำลายป่าเพื่อแปรรูปจำหน่าย  ซึ่งทำให้พื้นที่ป่าต้นน้ำของชุมชนมีความเสื่อมโทรมลงอย่างมาก ส่งผลกระทบต่อวิถีการดำรงชีวิตของชาวบ้านในพื้นที่เนื่องจากคนในชุมชนตะโหมดอาศัยผืนป่า สายน้ำ เป็นแหล่งอาหารตลอดมา  ดังนั้นเมื่อผืนป่ารวมทั้งพืชสมุนไพรบางชนิดถูกทำลายทำให้คนในชุมชนต้องหันกลับมาพูดคุยทบทวน  และรวมตัวเพื่อดูแลจัดการป่าไม้และพืชสมุนไพรให้กลับมามีสภาพเหมือนเดิม โดยร่วมกันสร้างกฎ กติกา ที่จะรักษาและดูแลป่าต้นน้ำไว้และทำพื้นที่ป่าชุมชนขึ้นเพื่อเป็นพืชที่อนุรักษ์และเป็นป่ากันชน เพื่อให้ชาวบ้านมีโอกาสได้ใช้ผลประโยชน์จากป่าโดยไม่ต้องทำลายป่า

วัตถุประสงค์

1. เพื่อฟื้นฟูและอนุรักษ์พันธุ์พืชสมุนไพรในพื้นที่ชุมชนป่าต้นน้ำตะโหมด

2. เพื่อพัฒนาความรู้ด้านพืชสมุนไพรในชุมชน

3.เพื่อเป็นฐานข้อมูลด้านสมุนไพรของชุมชนป่าต้นน้ำตะโหมด

Close